Istotne sprawy dziecka

Wykonywanie władzy rodzicielskiej

Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak wymaga dobro dziecka i interes społeczny, z poszanowaniem godności oraz praw dziecka określonych, w szczególności, w konwencji o prawach dziecka. Jedną z naczelnych zasad wykonywania władzy rodzicielskiej jest zasada autonomii rodziców. Każde z rodziców jest uprawnione i zobowiązane zarazem do samodzielnego wykonywania władzy rodzicielskiej. Władza ta nie musi być wykonywana wspólnie, ale żadne z rodziców nie może jednak uzurpować sobie pozycji szczególnie uprzywilejowanej. W praktyce oznacza to powinność zgodnego współdziałania obojga rodziców w wykonywaniu władzy rodzicielskiej, gdyż tylko w ten sposób zostaje zabezpieczone dobro dziecka, a także zobowiązanie wzajemnego informowania się o zamierzonych i przedsięwziętych działaniach prawnych oraz faktycznych podejmowanych w interesie i na rzecz małoletniego dziecka. Zasada autonomii rodziców nie jest bezwzględna. Na mocy przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego istnieją wyjątki, m.in. wynikający z art. 97 § 2 KRO polegający na obowiązku rozstrzygania wspólnie przez rodziców o istotnych sprawach dziecka.

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 KRO – „jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania”. Rodzicowi przysługuje władza rodzicielska, jeżeli nie został on jej pozbawiony, ograniczony bądź zawieszony w jej wykonywaniu. Konsekwencją naruszenia obowiązku współdecydowania o istotnych sprawach dziecka jest rozstrzygnięcie sądu stwierdzające wykonywanie władzy rodzicielskiej w sposób niewłaściwy, co może skutkować pozbawieniem władzy rodzicielskiej, bądź jej ograniczeniem. W razie braku porozumienia między rodzicami w zakresie istotnej sprawy małoletniego dziecka rozstrzyga sąd. Przez istotne sprawy dziecka należy rozumieć zarówno dokonywanie czynności faktycznych, jak i czynności prawnych.

Istotna sprawa dziecka – definicja

Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie zawiera katalogu istotnych spraw dziecka. W tym zakresie należy posiłkować się orzecznictwem oraz poglądami nauki prawa. Na zasadzie przeciwieństwa można określić na wstępie, że nie są to sprawy związane z codzienną egzystencją i z bieżącym procesem wychowawczym. Muszą to być sprawy istotne, a więc takie, które mają wpływ na dalszy rozwój dziecka.

Katalog istotnych spraw dziecka

Orzecznictwo i doktryna zgodnie z katalogiem istotnych spraw dziecka wymienia wszelkie decyzje w zakresie takich spraw jak:

  • miejsce pobytu dziecka,
  • wyjazd dziecka za granicą na pobyt stały wraz z jednym z rodziców,
  • wyjazd dziecka za granicę w celu spędzenia tam wakacji,
  • zmiana imienia i nazwiska dziecka w trybie administracyjnym,
  • wybór szkoły,
  • forma wykonywania obowiązku szkolnego poprzez wyrażenie zgody na spełnienie przez dziecko obowiązku szkolnego poza szkołą w trybie indywidualnego nauczania,
  • udział dziecka w zajęciach pozaszkolnych,
  • sposób leczenia,
  • wybór religii, w której wychowane ma być dziecko,
  • wydanie paszportu dla dziecka,
  • wydanie dowodu osobistego dla dziecka,
  • zmiana obywatelstwa dziecka,
  • czasowe powierzenie pieczy nad dzieckiem innej osobie np. babci,
  • zabezpieczenie dziecku należnych mu alimentów w przypadku wyjazdu rodzica zobowiązanego do alimentacji za granicę,
  • wybór rodzica, który powinien wykorzystać urlop wychowawczy,
  • wszystkie czynności przekraczające zwykły zarząd majątkiem dziecka np. odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka, sprzedaż nieruchomości małoletniego dziecka,
  • uczestnictwo dziecka w trudnym i niebezpiecznym przedsięwzięciu np. kurs przetrwania, wyprawa podwyższonego ryzyka,
  • pobranie od dziecka krwi w celu przeprowadzenia dowodu w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa.

Brak porozumienia

W braku porozumienia co do podjęcia decyzji w przedmiocie istotnej sprawy dziecka rodzice powinni złożyć wniosek o wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie istotnych spraw dziecka do właściwego sądu opiekuńczego. Uprawnienie wszczęcia postępowania przed sądem w zakresie istotnej sprawy dziecka przysługuje obojgu rodzicom niezależnie od tego, czy pozostają w związku małżeńskim. Warto zwrócić uwagę, że sąd rozpoznający kwestię istotnej sprawy dziecka  ma obowiązek wysłuchania małoletniego dziecka, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala. Wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych.

Zgoda sądu opiekuńczego wydana na podstawie art. 97 § 2 KRO zastępuje zgodę drugiego rodzica na wystąpienie do sądu o rozstrzygnięcie istotnej sprawy dziecka, a jej brak prowadzi do oddalenia wniosku (powództwa).

Właściwość sądu

Sprawy o rozstrzygnięcie istotnych spraw dziecka pozostają we właściwości rzeczowej i miejscowej sądów rejonowych miejsca zamieszkania dziecka, którego dotyczy postępowanie. Mogą być wszczynane na wniosek, jak i z urzędu.

Zgodnie z  ugruntowanym orzecznictwem wynika, że sąd, orzekający rozwód, a dla przypomnienia sprawa o rozwód rozpoznawana jest przez sąd okręgowy, nie tylko orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia, ale w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym dzieckiem obojga małżonków, a także, w jakiej wysokości każdy z małżonków obowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Z przepisów tych wynika, że sprawa rozwodowa nie jest w ujęciu polskiego ustawodawcy sprawą, w której chodzi wyłącznie o ewentualne rozwiązanie małżeństwa, lecz sprawą, w której sąd w związku z taką decyzją orzeka także o całości spraw rodziny. Prawo polskie realizuje więc założenie, które określa się jako zasadę integralności wyroku rozwodowego.

Kancelaria Adwokacka we Wrocławiu – prawo rodzinne

Kancelaria Adwokacka Agata Krzyżanowska we Wrocławiu to doświadczony partner w sprawach związanych z prawem rodzinnym. Nasze usługi prawne obejmują pomoc w sprawach w przedmiocie władzy rodzicielskiej oraz o kontakty z dzieckiem. Nasz zespół adwokatów gwarantuje indywidualne podejście do Twojej sprawy z zakresu prawa rodzinnego.

Dołożymy należytej staranności, aby w Twojej sprawie znaleźć optymalne rozwiązanie. Skorzystaj z naszego doświadczenia, aby osiągnąć równowagę w swoich sprawach rodzinnych

Zapraszamy do kontaktu.

Strona zapisuje pliki cookies na Twoim komputerze. Polityka cookies.

Zamknij.