Podział majątku - o czym pamiętać po rozwodzie?

Małżeństwo

Małżeństwo, to związek między dwiema osobami płci przeciwnej, zawarty zgodnie z obowiązującym prawem, pociągający ze sobą pewne wzajemne prawa i obowiązki, ustalone w przepisach i zwyczajach. Małżeństwo spełnia cechy charakterystyczne dla umowy, która uwzględnia wiele aspektów życia. Rozwód jest jej zakończeniem; trudnym i niejednokrotnie emocjonalnie wyczerpującym. Etap podzielenia wspólnego majątku jest jednym z ważnych, często najbardziej skomplikowanych aspektów procesu rozwodowego. O czym warto pamiętać po rozwodzie, gdy przyszedł czas na podział majątku? W poniższym artykule przedstawimy kilka istotnych zagadnień.

Czym jest majątek wspólny małżonków?

Majątek wspólny małżonków, znany również jako wspólność majątkowa, to forma współwłasności mienia, która powstaje w trakcie trwania małżeństwa. Obejmuje zarówno aktywa materialne, takie jak nieruchomości i samochody, jak i aktywa finansowe, takie jak oszczędności czy inwestycje.

W przypadku rozwodu, majątek wspólny co do zasady jest poddawany podziałowi między małżonków. Zasady podziału majątku mogą być uzależnione od wielu czynników na przykład dobra dzieci czy wkładu finansowego każdej ze stron, ale zwykle obowiązuje zasada podziału na pół, gdzie majątek jest dzielony równo między małżonków. Warto zaznaczyć, że niektóre dobra takie jak spadki i darowizny nabyte wyłącznie przez jednego z małżonków, nie podlegają podziałowi. 

Należy wspomnieć, że przed zawarciem związku małżeńskiego lub w jego trakcie istnieje możliwość zawarcia umowy majątkowej, która umożliwia ustalenie innego sposobu podziału majątku według indywidualnych ustaleń stron.

Co obejmuje majątek wspólny małżonków?

Majątek wspólny małżonków to zbiór mienia, które zostało zgromadzone przez małżonków w trakcie trwania małżeństwa. W skład majątku wspólnego wchodzą:

  • dobra nieruchome: obejmuje domy, mieszkania, działki, gospodarstwa rolne i inne nieruchomości zakupione lub zbudowane w trakcie małżeństwa,
  • dobra ruchome: dotyczy przedmiotów ruchomych, takich jak samochody, meble, sprzęt elektroniczny, sprzęt AGD itp., które zostały nabyte w trakcie małżeństwa,
  • aktywa finansowe: zalicza konta bankowe, lokaty, inwestycje, akcje, dochody z pracy zawodowej, polisy ubezpieczeniowe itp., które zostały zgromadzone przez małżonków w czasie trwania małżeństwa,
  • dochody i oszczędności: obejmuje zarobki i oszczędności zarobione przez małżonków w trakcie małżeństwa, takie jak wynagrodzenia, premie, zyski z działalności gospodarczej czy dochody z inwestycji,
  • długi: wspólnota majątkowa obejmuje również długi małżonków, takie jak kredyty hipoteczne, pożyczki, zadłużenie karty kredytowej itp., które zostały zaciągnięte w trakcie małżeństwa.

Niektóre dobra i prawa mogą być wyłączone z majątku wspólnego, jeśli zostały nabyte w drodze darowizny, dziedziczenia lub zostały wskazane jako osobisty majątek jednego z małżonków w umowie przedmałżeńskiej. 

Co jest zaliczane do majątku osobistego każdego z małżonków?

Majątek osobisty każdego małżonka to mienie, które jest wyłączone z majątku wspólnego i nie podlega podziałowi w przypadku rozwodu lub separacji. Zgodnie z polskim prawem majątek osobisty obejmuje m.in.: przedmioty osobiste oraz codziennego użytku, a także prawa majątkowe, które zostały nabyte przez jednego z małżonków przed zawarciem małżeństwa. Ponadto do majątku osobistego zaliczane są dobra pochodzące z dziedziczenia lub darowizny, jeśli zostało to określone w testamencie lub umowie darowizny. Również aktywa wskazane w umowie przedmałżeńskiej mogą być traktowane jako osobisty majątek jednego z małżonków.

Sposoby podziału majątku wspólnego małżonków

Istnieje kilka sposobów podziału majątku, które zależne są od sytuacji życiowej i preferencji małżonków. Wymienia się:

1. podział majątku w naturze z wyrównaniem w postaci dopłat,
2. przyznanie całego majątku jednemu z obowiązkiem spłaty na rzecz drugiego małżonka,
3. sprzedaż majątku i podział uzyskanej kwoty.

Oprócz tych trzech sposobów istnieje możliwość ich kumulacji. Dopuszczenie kombinacji sposobów wynika z wielości przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego małżonków.

Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

Strony zawsze mają możliwość przedstawienia swoich propozycji dotyczących podziału i próby osiągnięcia porozumienia w tej kwestii. Jednym z rozwiązań jest zawarcie porozumienia co do zasad podziału, w którym małżonkowie mogą określić podział majątku zgodnie z ich oczekiwaniami i ustalić konkretne zasady.

Na co zwraca uwagę Sąd przy podziale majątku?

Jeżeli małżonkowie nie mogą osiągnąć porozumienia co do podziału majątku, Sąd będzie brał pod uwagę różnorodne czynniki, które wpłyną na ostateczną decyzję dotyczącą podziału. Istotne będzie uwzględnienie dóbr majątkowych małżonków, ich wartości oraz sposób, w jaki zostały nabyte. Sąd będzie również brał pod uwagę sytuację życiową każdej ze stron.

Jeżeli małżonkowie posiadają wiele nieruchomości lub udziałów w spółkach, Sąd będzie brał pod uwagę celowość podziału oraz jego praktyczne skutki, aby uniknąć zakłóceń w prawidłowym funkcjonowaniu tych aktywów. Każdy przypadek podziału majątku jest indywidualnie rozpatrywany przez Sąd.

Przydział udziałów dla każdego z małżonków

Jeżeli nie została zawarta umowa majątkowa przed lub w trakcie trwania małżeństwa, każdy z małżonków ma, co do zasady równy udział w składzie majątku wspólnego. Oznacza to, że każda ze stron jest właścicielem połowy całego majątku, który został nabyty w trakcie trwania małżeństwa. Wyjątkiem są dobra, które stanowią majątek osobisty jednego z małżonków i jest on w stanie to udowodnić.

W Polsce obowiązuje zasada równości małżonków w zakresie majątku wspólnego, co oznacza, że w wyniku rozwodu lub separacji, każdy z małżonków otrzymuje po połowie majątku, chyba że małżonkowie postanowią inaczej lub Sąd zdecyduje się na inny, bardziej uzasadniony podział. 

Należy zaznaczyć, że w rzeczywistości wyznaczenie udziałów w majątku wspólnym może być skomplikowane. Jest to spowodowane ilością transakcji majątkowych, nabyć lub zbyć, które zaszły w trakcie trwania małżeństwa. W takiej sytuacji ustalenie majątku i udziałów każdego z małżonków wymaga dokładnej analizy przez Sąd oraz prawników.

Umowny podział majątku wspólnego

Umowny podział majątku wspólnego to proces, w którym małżonkowie decydują o podziale swojego majątku nabytego w trakcie małżeństwa bez konieczności angażowania sądu. Jest to metoda, która umożliwia małżonkom samodzielne ustalenie, jak mają rozdzielić swoje aktywa.

W umownym podziale majątku małżonkowie mają elastyczność i swobodę w ustalaniu podziału różnych składników majątkowych, takich jak nieruchomości, pojazdy, pieniądze na kontach bankowych, czy inne przedmioty wartościowe. Porozumienie w tej sprawie może być osiągnięte poprzez negocjacje, mediację lub współpracę z prawnikiem specjalizującym się w sprawach rodzinnych.

Ważne jest, aby podczas umownego podziału majątku małżonkowie wzajemnie respektowali swoje interesy i dążyli do znalezienia rozwiązania, które będzie uczciwe i zgodne z ich oczekiwaniami. Komunikacja i współpraca są kluczowe, ponieważ umowny podział wymaga porozumienia w kwestiach dotyczących wartości poszczególnych składników majątku oraz podziału udziałów.

Ustalenie nierównego podziału majątku wspólnego - kiedy Sąd podejmuje taką decyzję?

Wyłącznie na wniosek. Krąg podmiotów uprawnionych do zgłoszenia żądania ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym został ograniczony do małżonków (byłych małżonków) i spadkobierców małżonka, który za życia wytoczył powództwo przeciwko współmałżonkowi, np. o rozwód. Sąd może podjąć decyzję o ustaleniu nierównego podziału majątku wspólnego w sytuacjach, gdy istnieje niejednakowy stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego oraz występują ważne powody lub okoliczności, które uzasadniają taki krok. Przy podejmowaniu decyzji Sąd bierze pod uwagę wiele czynników, m.in. zachowywanie się małżonka w sposób szkodliwy dla interesów rodziny. Zasadą jest, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Tylko wyjątkowo można ustalić, że udziały te są różne.

Dochody i zarobki małżonków

Jeżeli istnieje duża różnica w dochodach i zarobkach małżonków, np. z powodu kalectwa, długotrwałej choroby, a drugi małżonek z tego powodu żąda nierównych udziałów, Sąd może rozważyć, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, aby temu, kto ma niższe dochody zrekompensować tę różnicę. Małżonek co do zasady nie może żądać na tej podstawie przysporzenia majątku, bowiem pozostaje to w sprzeczności do zasad współżycia społecznego.

Opieka nad dziećmi

Jeśli jedno z małżonków miało wyraźnie przeważający nakład osobistej pracy przy opiece i wychowywaniu dzieci oraz we wspólnym gospodarstwie domowym, a drugi małżonek z tego powodu żąda nierównych udziałów, bo jako jedyny pracował zawodowo, Sąd może rozważyć, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, aby temu, kto nie wykonywał pracy zarobkowej zrekompensować tę różnicę.

Nierówny wkład finansowy

Jeżeli jeden z małżonków włożył wyraźnie więcej środków finansowych lub majątku do wspólnego majątku małżeńskiego w porównaniu do drugiego małżonka, Sąd może rozważyć przyznanie temu małżonkowi większej części majątku jako rekompensatę za ten nierówny wkład.

Rozwód z orzeczeniem o winie a podział majątku wspólnego

W większości przypadków rozwód z orzeczeniem o winie nie ma bezpośredniego wpływu na podział majątku wspólnego. Dla Sądu orzekającego to kryteria ekonomiczne są decydujące dla podziału majątku, a nie powód rozwiązania małżeństwa. Jednak w sytuacji, której  jedno z małżonków dopuściło się działań, które spowodowały znaczne szkody finansowe dla drugiego małżonka lub rodziny, Sąd może zdecydować o przyznaniu temu drugiemu małżonkowi większej części majątku w celu rekompensaty.

Warto jednak pamiętać, że orzeczenie o winie może mieć wpływ na inne aspekty rozwodu, takie jak zasadność i wysokość alimentów na małżonka. W każdym przypadku, gdy rozwód wiąże się z orzeczeniem o winie, ważne jest skonsultowanie się z prawnikiem specjalizującym się w prawie rodzinnym. Adwokat rodzinny będzie w stanie zapewnić odpowiednie porady prawne i informacje dotyczące konkretnych przepisów prawnych obowiązujących w danej jurysdykcji oraz pomóc w zrozumieniu możliwych konsekwencji w zakresie podziału majątku wspólnego.

Na czym polega intercyza?

Umowa majątkowa małżeńska zwana jest potocznie intercyzą. Intercyza jest umową zawieraną przez małżonków przed ślubem lub w trakcie małżeństwa. Intercyza reguluje kwestie związane z majątkiem, długami i innymi aspektami finansowymi, co w przypadku rozwodu, separacji lub śmierci jednego z małżonków ma oczywisty wpływ na sytuację. Umowy majątkowe małżeńskie są instrumentami prawnymi umożliwiającymi małżonkom określenie własnych zasad dotyczących podziału majątku i innych kwestii majątkowych. W Polsce intercyza wymaga formy aktu notarialnego, co oznacza, że musi zostać zawarta w obecności notariusza. Ponadto umowa przedmałżeńska powinna być podpisana przez oboje małżonków dobrowolnie. 

Korzyścią z zawarcia intercyzy może być uniknięcie nieporozumień co do zasad gromadzenia majątku, poprzez wprowadzenie rozdzielności majątkowej oraz ochrona przed długotrwałym i trudnym procesem podziału majątku wspólnego w przypadku rozwodu czy separacji.

Intercyza jest ważnym instrumentem, który umożliwia małżonkom dostosowanie zasad finansowych do swoich indywidualnych potrzeb i preferencji. Ważne jest skonsultowanie się z prawnikiem specjalizującym się w prawie rodzinnym przed sporządzeniem intercyzy, aby upewnić się, że taka umowa jest najkorzystniejszym wariantem dla małżonków oraz zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i chroni interesy obu stron.

Strona zapisuje pliki cookies na Twoim komputerze. Polityka cookies.

Zamknij.